Hulpmiddelen
Verhoor: uw rechten
Politie, douane, sociale inspectie, FAVV of onderzoeksrechter: welke rechten u hebt, hangt af van uw positie. Kies uw situatie.
Een verhoor is geen gewoon gesprek. Wat u zegt, wordt genoteerd en kan later als bewijs worden gebruikt, ook tegen u. Welke rechten u hebt, hangt af van uw positie: getuige of verdachte, vrij of aangehouden.
De praktijk onderscheidt vier categorieën. Ze worden Salduz-categorieën genoemd, naar het arrest Salduz tegen Turkije van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens van 27 november 2008 over de bijstand van een advocaat bij het verhoor. De wet zelf gebruikt die nummers niet, maar de politie en de parketten werken ermee.
Stap 1: In welke situatie bent u?
Categorie I: getuige of slachtoffer
U wordt verhoord als getuige, als slachtoffer of als iemand die inlichtingen kan geven. Er wordt u zelf geen misdrijf ten laste gelegd.
Voor het verhoor krijgt u kort te horen over welke feiten het gaat. U kunt vragen dat de vragen en uw antwoorden letterlijk worden genoteerd, dat een bepaalde opsporingshandeling wordt verricht en dat documenten die u bij hebt bij het proces-verbaal worden gevoegd.
Let op
Blijkt tijdens het verhoor dat u zelf iets ten laste kan worden gelegd, dan moet de verhoorder u inlichten over uw rechten als verdachte en u de schriftelijke verklaring van rechten geven. U schuift dan op naar categorie II, III of IV.
Grondslag: Art. 47bis, § 1 en § 6, 5) Sv.
Uw rechten in deze categorie
3 van 8 rechten uit dit overzicht
Ja: Beknopte mededeling van de feiten waarover u wordt verhoord
Ja: U kunt niet verplicht worden uzelf te beschuldigen
Nee: Keuze: een verklaring afleggen, op vragen antwoorden of zwijgen
Wordt in deze categorie niet uitdrukkelijk meegedeeld.
Nee: Vertrouwelijk overleg met een advocaat vóór het verhoor
Niet in de wet voorzien. Vooraf advies inwinnen mag altijd.
Nee: Bijstand van een advocaat tijdens het verhoor
Niet in de wet voorzien.
Nee: Schriftelijke verklaring van uw rechten
Ja: Kosteloze kopie van uw verhoor
Niet van toepassing: Een vertrouwenspersoon laten inlichten en medische bijstand
U bent vrij.
Stap 2: Wie verhoort u?
Verhoor door de politie
De politie verhoort in opdracht van het parket of van de onderzoeksrechter, of na een eigen vaststelling. De vier categorieën gelden hier onverkort.
Na het verhoor krijgt u de tekst te lezen en mag u uw verklaring verbeteren of aanvullen. U kunt kosteloos een kopie van uw verhoor krijgen, onmiddellijk of binnen een maand.
Grondslag: Art. 47bis en 28quinquies, § 2 Sv.
Uw situatie
Categorie I: getuige of slachtoffer
Verhoor door de politie
Twijfelt u of u wel enkel getuige bent? Laat uw positie vooraf nakijken.
U hoeft niet mee te werken aan uw eigen veroordeling
Niemand kan verplicht worden zichzelf te beschuldigen. Dat is het niet-incriminatiebeginsel. Als verdachte kiest u zelf, nadat u uw identiteit hebt meegedeeld: een verklaring afleggen, op de vragen antwoorden of zwijgen.
“Zeg niet wat je weet, maar weet wat je zegt.”
Uw woorden zijn bewijs
Uw verklaringen kunnen als bewijs in rechte worden gebruikt. U kunt vragen dat de vragen en uw antwoorden worden genoteerd in de gebruikte bewoordingen.
Nalezen voor u tekent
Aan het einde krijgt u de tekst van uw verhoor te lezen, of wordt hij voorgelezen. U mag uw verklaring verbeteren of er iets aan toevoegen.
Geen veroordeling op een verklaring zonder advocaat
Een veroordeling kan niet steunen op verklaringen die u aflegde zonder het vertrouwelijk overleg of de bijstand van een advocaat waarop u recht had.
Grondslag: Art. 47bis, § 1, § 2 en § 6, 3) en 9) Sv.
Wat doet de advocaat?
De wet omschrijft de rol van de advocaat bij het verhoor. Hij antwoordt niet in uw plaats, maar waakt over uw rechten.
Voor het verhoor
Vertrouwelijk overleg
- Het overleg dient in de eerste plaats om uw zwijgrecht effectief te maken: u beslist met kennis van zaken of u een verklaring aflegt.
- Uitleg over de procedure en uw rechten.
- Bespreking van de zaak, voorbereiding van de ondervraging en organisatie van de verdediging.
Tijdens het verhoor
Toezicht en opmerkingen
- Toezicht op uw recht om uzelf niet te beschuldigen en op uw vrijheid om te antwoorden of te zwijgen.
- Toezicht op de manier waarop u wordt behandeld: geen ongeoorloofde druk of dwang.
- Verduidelijking vragen over een vraag, opmerkingen maken over het verhoor en een opsporingshandeling vragen.
- Schendingen van uw rechten laten noteren op het verhoorblad (vb: gebrek aan recht op een tolk).
- Mogelijkheid om het verhoor te schorsen en tussentijds een nieuw vertrouwelijk overleg te plegen over nieuwe strafbare feiten die opgedoken zijn of om het lopende verhoor te bespreken (bij een aanhouding).
Na het verhoor
Nalezen en opvolgen
- Samen de tekst van het verhoor nalezen voor u tekent.
- De kopie van het verhoor opvragen en de verdere verdediging bepalen.
- De advocaat is gebonden door geheimhouding over wat hij tijdens het verhoor verneemt.
- Bewijsstukken verzamelen om te overhandigen aan de onderzoeksrechter om een vrijlating te bekomen (bij een aanhouding).
Minderjarigen kunnen geen afstand doen van het recht op een advocaat: het verhoor van een minderjarige verdachte kan enkel in aanwezigheid van zijn advocaat.
Grondslag: Art. 47bis, § 3 en § 6, 7) en 8) Sv.; art. 2bis, § 5 en § 6 Wet voorlopige hechtenis; GwH 13 november 2025, nr. 148/2025, B.4.2
Lees verder
Bronnen
- Wetboek van Strafvordering, eerste boek (art. 47bis, 28quinquies en 57) (Justel)
- Wet van 20 juli 1990 betreffende de voorlopige hechtenis (art. 2bis en 16) (Justel)
- Sociaal Strafwetboek (art. 27, 62, 63 en 209) (Justel)
- Koninklijk besluit van 22 februari 2001 houdende organisatie van de controles door het FAVV (art. 3) (Justel)
- Verklaring van rechten (FOD Justitie)
Deze pagina geeft algemene uitleg en is geen juridisch advies. Welke categorie op u van toepassing is en wat u het best verklaart, hangt af van het concrete dossier.
De wetteksten zijn laatst nagelezen op 16 november 2026.
Juridische bijstand nodig?
Neem contact op voor een bespreking van uw dossier. Voor dringende strafzaken bel of WhatsApp: 24/7.