Kaynaklar
Sorgu: haklarınız
Polis, gümrük, sosyal müfettişlik, AFSCA veya sorgu hâkimi: hangi haklara sahip olduğunuz, konumunuza bağlıdır. Durumunuzu seçin.
Sorgu sıradan bir konuşma değildir. Söyledikleriniz kayda geçirilir ve daha sonra delil olarak kullanılabilir, aleyhinize de. Hangi haklara sahip olduğunuz konumunuza bağlıdır: tanık veya şüpheli, serbest veya yakalanmış.
Uygulamada dört kategori ayırt edilir. Bunlara, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin sorguda avukat yardımına ilişkin 27 Kasım 2008 tarihli Salduz/Türkiye kararına atfen Salduz kategorileri denir. Kanunun kendisi bu numaraları kullanmaz, ancak polis ve savcılıklar bunlarla çalışır.
Adım 1: Hangi durumdasınız?
Kategori I: tanık veya mağdur
Tanık, mağdur veya bilgi verebilecek bir kişi olarak sorgulanıyorsunuz. Size bizzat herhangi bir suç isnat edilmiyor.
Sorgudan önce size hangi olaylarla ilgili olduğu kısaca bildirilir. Soruların ve cevaplarınızın aynen kayda geçirilmesini, belirli bir soruşturma işleminin yapılmasını ve yanınızda bulunan belgelerin tutanağa eklenmesini talep edebilirsiniz.
Dikkat
Sorgu sırasında size bizzat bir şey isnat edilebileceği ortaya çıkarsa, sorguyu yapan kişi sizi şüpheli olarak sahip olduğunuz haklar hakkında bilgilendirmeli ve size yazılı haklar bildirimini vermelidir. Bu durumda II, III veya IV. kategoriye geçersiniz.
Hukuki dayanak: Md. 47bis, § 1 ve § 6, 5) Ceza Muhakemesi Kanunu
Bu kategorideki haklarınız
Bu özetteki 8 haktan 3 tanesi
Evet: Hakkında sorgulandığınız olayların kısaca bildirilmesi
Evet: Kendinizi suçlamaya zorlanamazsınız
Hayır: Seçim: beyanda bulunmak, sorulara cevap vermek veya susmak
Bu kategoride açıkça bildirilmez.
Hayır: Sorgudan önce bir avukatla gizli görüşme
Kanunda öngörülmemiştir. Önceden tavsiye almak her zaman mümkündür.
Hayır: Sorgu sırasında avukat yardımı
Kanunda öngörülmemiştir.
Hayır: Haklarınızın yazılı bildirimi
Evet: Sorgunuzun ücretsiz bir kopyası
Uygulanmaz: Güvendiğiniz bir kişinin bilgilendirilmesi ve tıbbi yardım
Serbestsiniz.
Adım 2: Sizi kim sorguluyor?
Polis tarafından sorgu
Polis, savcılığın veya sorgu hâkiminin talimatıyla ya da kendi tespiti üzerine sorgu yapar. Dört kategori burada eksiksiz uygulanır.
Sorgudan sonra metni okursunuz ve beyanınızı düzeltebilir veya tamamlayabilirsiniz. Sorgunuzun bir kopyasını ücretsiz olarak, hemen veya bir ay içinde alabilirsiniz.
Hukuki dayanak: Md. 47bis ve 28quinquies, § 2 Ceza Muhakemesi Kanunu
Durumunuz
Kategori I: tanık veya mağdur
Polis tarafından sorgu
Gerçekten yalnızca tanık olup olmadığınızdan emin değil misiniz? Konumunuzu önceden kontrol ettirin.
Kendi mahkûmiyetinize katkıda bulunmak zorunda değilsiniz
Hiç kimse kendini suçlamaya zorlanamaz. Bu, kendini suçlamama ilkesidir. Şüpheli olarak, kimliğinizi bildirdikten sonra seçimi kendiniz yaparsınız: beyanda bulunmak, sorulara cevap vermek veya susmak.
“Bildiğini söyleme, söylediğini bil.”
Sözleriniz delildir
Beyanlarınız mahkemede delil olarak kullanılabilir. Soruların ve cevaplarınızın kullanılan sözcüklerle kayda geçirilmesini talep edebilirsiniz.
İmzalamadan önce okuyun
Sonunda sorgunuzun metni okumanız için size verilir veya size okunur. Beyanınızı düzeltebilir veya ona bir şey ekleyebilirsiniz.
Avukatsız verilen beyana dayanan mahkûmiyet olmaz
Bir mahkûmiyet, hakkınız olan gizli avukat görüşmesi veya avukat yardımı olmadan verdiğiniz beyanlara dayanamaz.
Hukuki dayanak: Md. 47bis, § 1, § 2 ve § 6, 3) ve 9) Ceza Muhakemesi Kanunu
Avukat ne yapar?
Kanun, avukatın sorgudaki rolünü tanımlar. Avukat sizin yerinize cevap vermez, ancak haklarınızı gözetir.
Sorgudan önce
Gizli görüşme
- Görüşme her şeyden önce susma hakkınızı etkili kılmaya yarar: beyanda bulunup bulunmayacağınıza bilerek karar verirsiniz.
- Usul ve haklarınız hakkında açıklama.
- Davanın görüşülmesi, sorguya hazırlık ve savunmanın düzenlenmesi.
Sorgu sırasında
Gözetim ve görüş bildirme
- Kendinizi suçlamama hakkınızın ve cevap verme veya susma özgürlüğünüzün gözetilmesi.
- Size nasıl davranıldığının gözetilmesi: hukuka aykırı baskı veya zorlama olmamalıdır.
- Bir soru hakkında açıklama istemek, sorgu hakkında görüş bildirmek ve bir soruşturma işlemi talep etmek.
- Haklarınızın ihlallerini sorgu tutanağına yazdırmak (örneğin: tercüman hakkının sağlanmaması).
- Sorguyu durdurma ve arada, ortaya çıkan yeni suç fiilleri hakkında veya devam eden sorguyu görüşmek için yeni bir gizli görüşme yapma imkânı (yakalama hâlinde).
Sorgudan sonra
Okuma ve takip
- İmzalamadan önce sorgu metnini birlikte okumak.
- Sorgunun kopyasını talep etmek ve savunmanın devamını belirlemek.
- Avukat, sorgu sırasında öğrendikleri konusunda sır saklama yükümlülüğü altındadır.
- Tahliyeyi sağlamak için sorgu hâkimine sunulacak delilleri toplamak (yakalama hâlinde).
Reşit olmayanlar avukat hakkından feragat edemez: reşit olmayan bir şüphelinin sorgusu ancak avukatının huzurunda yapılabilir.
Hukuki dayanak: Md. 47bis, § 3 ve § 6, 7) ve 8) Ceza Muhakemesi Kanunu; md. 2bis, § 5 ve § 6 Tutuklama Kanunu; Anayasa Mahkemesi 13 Kasım 2025, no. 148/2025, B.4.2
Kaynaklar
- Belçika Ceza Muhakemesi Kanunu, birinci kitap (md. 47bis, 28quinquies ve 57) (Justel)
- Tutukluluğa ilişkin 20 Temmuz 1990 tarihli Kanun (md. 2bis ve 16) (Justel)
- Sosyal Ceza Kanunu (md. 27, 62, 63 ve 209) (Justel)
- AFSCA tarafından yapılan denetimlerin düzenlenmesine ilişkin 22 Şubat 2001 tarihli Kraliyet Kararnamesi (md. 3) (Justel)
- Haklar bildirimi (Federal Adalet Bakanlığı)
Bu sayfa genel bilgi verir ve hukuki tavsiye değildir. Hangi kategorinin sizin için geçerli olduğu ve en iyi neyi beyan edeceğiniz, somut dosyaya bağlıdır.
Kanun metinleri en son şu tarihte kontrol edildi: 16 Kasım 2026.
Hukuki destek mi gerekiyor?
Dosyanızı görüşmek için iletişime geçin. Acil ceza işlerinde ara veya WhatsApp: 7/24.